IMHEN
Tin tức / Các tin chung
Hội thảo khoa học và công nghệ lĩnh vực Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu
Thứ năm, 09/06/2022

Nhằm nhìn lại những thành tựu đã đạt được và xây dựng định hướng phát triển cho ngành khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới, chiều ngày 9/6, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu phối hợp với Tổng cục Khí tượng Thủy văn, Cục Biến đổi khí hậu tổ chức Hội thảo khoa học và công nghệ lĩnh vực khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu.

 

PGS.TS. Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Hội thảo 
Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Văn Thắng, Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu cho biết, Biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng phức tạp, làm thay đổi nhiều qui luật của tự nhiên, trầm trọng hơn các biểu hiện cực đoan của thời tiết trên phạm vi toàn cầu, trong đó có nước ta. Việt Nam ngày càng ghi nhận thêm nhiều kỷ lục cực đoan mới của thời tiết, như: Hạn hán gay gắt, kéo dài ở Tây Nguyên và Nam Trung Bộ; xâm nhập mặn kỷ lục ở đồng bằng sông Cửu Long; rét đậm, rét hại ở phía Bắc; bão mạnh đến siêu bão, mưa cường độ lớn ở nhiều nơi... Các biểu hiệu thời tiết cực đoan đã gây thiệt hại nặng nề về tài sản và tính mạng của nhân dân. Nhiều địa phương đã phải công bố tình trạng khẩn cấp về thiên tai.

Trong khi đó, khoa học công nghệ đang phát triển rất nhanh, nhất là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư mang lại nhiều cơ hội thuận lợi cũng như đặt ra nhiều thách thức đối với nước ta, trong đó có ngành của chúng ta, ngành khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu. Đảng và Nhà nước vẫn luôn xác định khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao là một khâu đột phá chiến lược của đất nước.

Trong giai đoạn 2011-2021 vừa qua, về lĩnh vực khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu, Viện đã cùng các đơn vị liên quan triển khai thực hiện các chương trình khoa học và công nghệ, các nhiệm vụ, đề tài khoa học và công nghệ các cấp, góp phần quan trọng phục vụ công tác quản lý, cảnh báo, dự báo khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu.

 
TS. Trần Thanh Thủy trình bày tại Hội thảo 

Tại Hội thảo, TS. Trần Thanh Thủy (Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu) đã trình bày về những thành tựu mà Viện đã đạt được trong thời gian qua. Cụ thể, trong 10 năm trở lại đây, Viện đã thực hiện được 104 đề tài (20 đề tài cấp Nhà nước, 46 đề tài cấp bộ, 38 đề tài cấp cơ sở), công bố 40 cuốn sách và 720 bài báo (trong đó 60 bài bái ISI/Scopus).

Cùng với đó, Viện đã nghiên cứu xây dựng hệ thống dự báo, cảnh báo hạn hán cho Việt Nam với thời hạn đến 3 tháng; Hệ thống dự báo, cảnh báo và giám sát hạn hán thời gian thực bằng công nghệ viễn thám; Đánh giá cực đoan khí hậu và tác động đến môi trường vật lý tự nhiên ở Việt Nam; Nghiên cứu phát triển công nghệ giám sát, dự báo, cảnh báo thời tiết, khí hậu và các hiện tượng cực đoan…

Để thực hiện kế hoạch phát triển trong thời gian tới, Viện sẽ tiến hành xây dựng chùm đề tài liên hoàn, theo các pha thực hiện từ cấp quốc gia đến cấp Bộ. Đồng thời, nghiên cứu nhu cầu người dùng theo hướng tác động để đa dạng hoá sản phẩm dự báo, tiến tới phát triển dịch vụ với tư nhân, doanh nghiệp. Củng cố nguồn nhân lực, tăng cường hợp tác trong và ngoài Bộ, thu hút, đào tào nguồn nhân lực trẻ, tận dụng trợ giúp của các chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài (hợp tác nghiên cứu và đào tạo), hợp tác quốc tế với Nhật, Úc, Đài loan, Anh…

 
TS. Đỗ Tiến Anh trình bày những thành tựu của Tổng cục Khí tượng Thủy văn 

Trình bày về những thành tựu của Tổng Cục Khí tượng Thủy văn trong giai đoạn vừa qua, TS. Đỗ Tiến Anh cho biết, Tổng Cục Khí tượng Thủy văn đã xây dựng bộ công cụ tổng hợp và khai thác số liệu quan trắc từ các trạm Khí tượng thủy văn (KTTV) truyền thống và tự động ở khu vực Nam Bộ; Các chương trình quản lý hồ sơ trạm, giải pháp giám sát hoạt động của trạm đến giải pháp quản lý tự động nghiệp vụ trạm và truyền tin theo thời gian thực từ các trạm truyền thống; Cải tiến một số thiết bị quan trắc, cải tiến một số hệ thống thu nhận thông tin tại các Đài KTTV khu vực; Hệ thống dự báo tổ hợp từ hạn ngắn, hạn vừa đến hạn mùa cho khu vực Việt Nam được xây dựng và đang được áp dụng nghiệp vụ tại Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia…

Trong thời gian tới, Tổng cục Khí tượng Thủy văn tập trung thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban Bí thư ngày 25/9/2021 về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khí tượng thủy văn đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Trong đó, đi sâu vào hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách, tăng cường quản lý nhà nước về khí tượng thủy văn; Nghiên cứu, phát triển hệ thống giám sát, quản lý và đánh giá hoạt động quan trắc khí tượng thủy văn hiện đại, theo hướng tự động; Nghiên cứu ứng dụng công nghệ số, tự động hóa, viễn thám và các công nghệ hiện đại khác; Ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo; triển khai các sản phẩm dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn truyền tải đa dạng trên nền tảng công nghệ số; Ứng dụng công nghệ hiện đại trong dự báo, cảnh báo bão, mưa lớn, dông, lốc, sét, lũ, lũ quét, sạt lở đất…

 
GS.TS. Trần Hồng Thái phát biểu tại Hội thảo 

Đại diện Cục Biến đổi khí hậu, trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội và Đại học Tài Nguyên và Môi Trường thành phố Hồ Chí Minh cũng đã trình bày những thành tựu của đơn vị trong giai đoạn vừa qua cũng như định hướng trong thời kỳ mới.

 
GS.TS. Huỳnh Thị Lan Hương (Phó Viện trưởng Viện Khoa học KTTVBĐKH) phát biểu tại Hội thảo 

Hàng trăm khách mời tham dự trực tiếp cùng hơn 200 đại biểu trực tuyến đã đưa ra nhiều ý kiến trao đổi thảo luận, nhìn nhận lại khó khăn, vướng mắc hiện nay. Từ đó đưa ra định hướng nghiên cứu khoa học công nghệ trong lĩnh vực khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu trong thời gian tới; xác định những lĩnh vực trọng tâm cần triển khai để góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng dự báo, cảnh báo và phòng chống thiên tai khí tượng thủy văn, đáp ứng nhu cầu thực tiễn, thực hiện thành công Chiến lược phát triển ngành khí tượng thủy văn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Chương trình KH&CN trọng điểm cấp bộ về dự báo, cảnh báo thiên tai KTTV phục vụ công tác phòng chống thiên tai giai đoạn 2021-2025; Kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 25 tháng 9 năm 2021 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khí tượng thủy văn đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030.

 
Toàn cảnh Hội thảo 

Tham dự Hội thảo, GS.TS. Trần Hồng Thái, Tổng Cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn đánh giá cao những thành tựu mà lĩnh vực khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu đã đạt được trong 10 năm qua. Tổng Cục trưởng cho rằng, việc gắn kết các đơn vị quản lý, nghiên cứu và đào tạo là vô cùng cần thiết để phát triển ngành trong thời gian tới. Cùng với đó, ngành cần đẩy mạnh việc kế thừa các kết quả nghiên cứu quốc tế, tiếp thu công nghệ hiện đại như máy bay không người lái, công nghệ trí tuệ nhân tạo AI… để giảm chi phí rủi ro trong việc quan trắc, giám sát ở khu vực bão, lũ, lũ quét…