IMHEN
Đào tạo và Hợp tác quốc tế / Bảo vệ Luận án
Thông tin luận án tiến sĩ của NCS. Nguyễn Bình Phong
Thứ sáu, 13/05/2022

1. Tên luận án: Nghiên cứu ảnh hưởng của địa hình và không khí lạnh đến cấu trúc bão ở vùng duyên hải Việt Nam

-Mã số: 9440222

-Ngành: Khí tượng và Khí hậu học

2. Nghiên cứu sinh: Nguyễn Bình Phong

Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Văn Thắng

TS. Nguyễn Văn Hiệp

Cơ sở đào tạo: Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu

3. Giới thiệu về luận án:

Việt Nam nằm ở khu vực của ổ bão Tây Bắc Thái Bình Dương với số lượng bão khoảng 30 cơn/năm, chiếm 38% số bão trên toàn cầu. Vì vậy, hàng năm nước ta chịu thiệt hại nặng nề do bão gây ra cả về của cải vật chất và con người. Cùng với đó, nhà nước đã phải bỏ ra nhiều tỷ đồng khắc phục hậu quả do bão gây ra. Một trong những nỗ lực nhằm giảm mức độ thiệt hại về tài sản và con người do bão là dự báo tương đối chính xác đường đi của bão. Hiện nay các mô hình số dự báo thời tiết và dự báo bão đã được đưa vào ứng dụng nghiệp vụ và nghiên cứu ở Việt Nam. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng tham khảo sản phẩm của nhiều mô hình nghiệp vụ của các trung tâm lớn trên thế giới trong công tác nghiệp vụ. Tuy nhiên, chất lượng dự báo bão của các mô hình nhiều lúc chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế đặt ra do sai số dự báo quỹ đạo còn lớn. Khi bão tiến vào gần bờ, việc dự báo quỹ đạo bão lại càng phức tạp hơn do sự tương tác giữa bão với địa hình và các hình thế thời tiết. Tùy thuộc vào tốc độ di chuyển, cường độ và dạng địa hình mà bão đi qua, khu vực chịu ảnh hưởng của bão sẽ có cấu trúc các trường khí tượng đặc biệt là mưa và gió khác nhau. Chính vì những lí do nêu trên, đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của địa hình và không khí lạnh đến cấu trúc của bão ở vùng duyên hải Việt Nam” được lựa chọn nhằm nghiên cứu quỹ đạo bão, cấu trúc của bão, đặc biệt là cấu trúc của các trường mưa và gió khi bão bị ảnh hưởng bởi không khí lạnh và địa hình của Việt Nam trong quá trình hoạt động, di chuyển. Bên cạnh địa hình, KKL cũng có những ảnh hưởng đáng kể đối với cấu trúc, cường độ bão, đặc biệt là trong điều kiện KKL hoạt động mạnh hoặc tăng cường.

Luận án đã sử dụng mô hình với sơ đồ ban đầu hóa tốt nhất mô phỏng tác động của địa hình theo các thí nghiệm lý tưởng hóa, kết quả nghiên cứu cho thấy địa hình có tác động rõ rệt đến cấu trúc các trường khí tượng trong bão, quỹ đạo và cường độ bão.

Luận án đã sử dụng tập số liệu của 18 cơn bão trong giai đoạn 2014-2018 để xây dựng xoáy bão tích hợp, kết quả cho thấy, trong trường hợp xoáy tích hợp các cơn bão không chịu tác động của KKL, vùng gió mạnh tập trung phía đông và bắc tâm bão, vùng gió yếu ở phía tây nam nơi tiếp giáp với địa hình. Sự khác biệt rõ được thể hiện trong trường hợp các cơn bão chịu tác động của KKL. KKL làm tăng cường vùng mưa phía tây bắc của xoáy bão. Kết quả nghiên cứu mô phỏng với các cơn bão điển hình cho thấy, khi bão tiến gần bờ cấu trúc bão có đặc điểm phi đối xứng mạnh với gió mạnh hơn và đối lưu phát triển mạnh hơn về phía đất liền do hoàn lưu phía tây cơn bão có hướng gió gần trùng với hướng với gió mùa đông bắc dẫn tới cộng hưởng khiến gió mạnh hơn. Ở phía bắc xa tâm bão, mây tăng cường do tăng cường hội tụ ẩm khi hoàn lưu bão tương tác với KKL. Khi bão đổ bộ, gió cực đại mực 10m trong bão phía đất liền yếu hơn nhiều so với tốc độ gió cực đại trên biển do ảnh hưởng mạnh của ma sát bề mặt và sự cuốn hút của không khí có động năng yếu khu vực đất liền vào vùng gần tâm bão.

4. Liệt kê những đóng góp mới của luận án

- Luận án đã mô phỏng được và làm rõ hơn cơ chế và biểu hiện sự ảnh hưởng của địa hình Việt Nam tới cấu trúc đối xứng của bão thời điểm trước và sau khi bão đổ bộ vào vùng duyên hải Việt Nam.

- Luận án đã đánh giá được và làm rõ hơn cơ chế ảnh hưởng của không khí lạnh tới cấu trúc các trường khí tượng trong bão trên Biển Đông.

 

Các thông tin của luận án có thể tải theo đường link dưới đây:

1. Luận án

2. Tóm tắt luận án_ tiếng Việt

3. Tóm tắt luận án_tiếng Anh

4. Trang thông tin điểm mới_tiếng Việt

5. Trang thông tin điểm mới_tiếng Anh